Moai z Rapa Nui zagrożone przez wzrost poziomu oceanów

28 sierpnia 2025, 08:33

Naukowcy z University of Hawai'i ostrzegają, że do roku 2080 rosnący poziom oceanów zacznie zagrażać słynnym moai z Wyspy Wielkanocnej. Z artykułu opublikowanego na łamach Journal of Cultural Heritage dowiadujemy się, że za nieco ponad 50 lat poziom oceanów wzrośnie na tyle, że sezonowo fale będą dosięgały największej platformy ceremonialnej (ahu) na Wyspie, Ahu Tongariki, na której ustawionych jest 15 posągów, w tym najcięższe moai, jakie kiedykolwiek powstały na wyspie. Ponadto wody oceaniczne zagrożą 51 innym zabytkom.



Zapachowa kontrola wielkości porcji

27 marca 2012, 05:33

Silne aromaty powodują, że ludzie jedzą mniejsze kęsy potrawy. Autorzy badania, które ukazało się w piśmie Flavour, sugerują, że zapachy będzie można wykorzystać do kontroli wielkości porcji.


Neurotoksyna z glonów upośledza pamięć przestrzenną uszanek

15 grudnia 2015, 12:38

Pierwsze na świecie badania obrazowe mózgu i testy behawioralne uszanek kalifornijskich, które zdezorientowane wylądowały na plaży (uległy tzw. strandingowi), pokazały, w jaki sposób neurotoksyna z glonów zaburza pamięć przestrzenną i połączenia hipokampa z innymi strukturami.


Imbir – odpowiedź polskiego rolnictwa na zmiany klimatu?

14 listopada 2025, 15:13

Uprawa imbiru w Polsce to coś więcej niż ciekawostka. To krok w stronę bardziej różnorodnego, nowoczesnego i odpornego na zmiany klimatu rolnictwa. Wierzę, że z pasją naszego zespołu ten cel jest realny, mówi profesor Piotr Szulc z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Jeśli wszystko pójdzie po myśli naukowców polski imbir może trafić na półki sklepowe w ciągu najbliższych 3-4 lat. Uczeni z Poznania dowiedli bowiem, że imbir może rosnąć w naszym klimacie, a teraz pracują nad stworzeniem odmiany lepiej dostosowanej do polskich warunków klimatycznych i glebowych.


Altannik i jego działka

23 kwietnia 2012, 17:18

Sukces reprodukcyjny altannika Ptilonorhynchus (Chlamydera) maculata zależy zarówno od umiejętności konstrukcyjnych, jak i ogrodniczych. Samce "uprawiają" bowiem niewielką owocującą roślinę z rodziny psiankowatych Solanum ellipticum. Dzięki temu, w odróżnieniu od innych altanników, nie muszą udawać się na poszukiwanie ozdób, bo mają je u siebie w zasięgu skrzydeł i dzioba.


Grafen do filtrowania deuteru

10 stycznia 2016, 07:05

Andre Geim, jeden z odkrywców grafenu, prowadzi od 6 lat badania nad użyciem tego materiału do różnorodnych technik filtrowania, jak odsalania wody morskiej czy separacja gazów. Grafen to ma bowiem olbrzymią powierzchnię, pory o różnej wilekości i dobre właściwości adhezyjne


Wyjątkowy miecz z epoki brązu. Pierwsze wnioski i niespodzianki ze specjalistycznych badań

18 lutego 2026, 10:58

Przed niemal trzema laty w Nördlingen w Bawarii dokonano sensacyjnego znaleziska – archeolodzy odkryli świetnie zachowany miecz sprzed 3400 lat. Niedawno wyjątkowy zabytek trafił do Berlina, gdzie specjaliści z Centrum Helmholtza przeprowadzili jego badania za pomocą nowoczesnych nieniszczących metod. Trójwymiarowa tomografia komputerowa, dyfrakcja promieniowania rentgenowskiego i rentgenowska spektroskopia fluorescencyjna dały odpowiedź na pytanie, w jaki sposób powstał miecz, jak połączono rękojeść i ostrze oraz jak wykonano rzadkie i dobrze zachowane zdobienia.


Składnik czosnku blokuje powstawanie biofilmu

29 maja 2012, 09:53

Ajoen, związek występujący w czosnku, zaburza powstawanie bakteryjnego biofilmu, w dodatku na początkowym etapie. Duńscy naukowcy twierdzą, że odkrycie ich zespołu ma duże znaczenie dla pacjentów z mukowiscydozą.


Zespół z MIT wygrał konkurs dot. Hyperloop

2 lutego 2016, 10:18

Zespół inżynierów z MIT wygrał konkurs na projekt Hyperloop, superszybkiej kolei w tubie o obniżonym ciśnieniu, którą ma zamiar zbudować firma SpaceX Elona Muska. Teraz zwycięska drużyna ma zrealizować swój projekt i uruchomić go torze, budowanym właśnie w pobliżu siedziby SpaceX w Hawthorne w Kalifornii.


Małpy na Gibraltarze jedzą ziemię. Tak sobie radzą ze śmieciowym ludzkim pożywieniem?

23 kwietnia 2026, 10:38

Jedyne małpy Europy, zamieszkujące Gibraltar makaki berberyjskie, mają niezwykły zwyczaj – regularnie zjadają ziemię. To zjawisko, znane w nauce jako geofagia, zostało po raz pierwszy szczegółowo udokumentowane w tej populacji przez zespół badaczy z kilku europejskich uczelni. Wśród nich byli Sylvain Lemoine z University of Cambridge i Jessica Frater z University of Oxford. Wyniki ich pracy ukazały się w piśmie Scientific Reports i rzucają nowe światło na to, jak obecność człowieka zmienia zachowanie dzikich naczelnych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk